11 Mayıs 2016 Çarşamba

Oğuz Atay okumak için 20 neden...

1) Acının sınırlarını belirleyip,en engebeli düzlemlerde bile tutunamamanın ne demek olduğunu bütün insanlara gösterdiği için.

2)Metafiziğe başvurmadan ruhumuzun röntgenini çektiği için,

3)Bazı insanların hikayelerinin,sonu intiharla bitse bile acıklı olmaktan ziyade komik oluğunu,tıpkı tutunamamak gibi hep gülünç duruma düşmenin de o insanlar için yazgı olduğunu en acıklı sözlerle ve güldürerek ve acıklı sözlerle güldürmenin trajikomedisini her satırına sindirerek herkese varoluş dersi verdiği için,

4)Tutunamayanların kapağını açtıktan sonra şırıngayı damarımıza sapladığı,ve onu okuduktan sonra okuduğumuz her kitapta eksiklik hissedip(Dostoyevski hariç) biraz burun kıvırmamıza sebep olduğu için,

5)Özendiğimiz yaşamların ve o yaşamları yaşayanların aslında nasıl acınası zavallılar olduklarını anlamamızı sağladığı için,

6)Dili özgürleştirip,noktalama işaretlerini tedavülden kaldırdığı metinlerde edebiyatın gerçek gücünü gösterdiği için,

7)Başımıza gelebilecek en tutkulu okuma serüvenini vadettiği için,

8)Mühendislerin de edebiyatçı,hem de en iyisi olabileceklerini gösterdiği için,

9)Okuduktan sonra ruh sağlığınızı bozduğu,rahatınızı kaçırdığı,insanlara bakış açınızı değiştirdiği,acıyı içselleştirmenizi sağladığı,kendinizi kökünden koparılmış ayrık otu gibi hissettirdiği için

10)Bir gün bir kitap okudum ve bütün hayatım değişti cümlesini hakedecek tek kitabı yazdığı için,

11)Hayattaki en trajik savaşın,insanın kendisiyle giriştiği savaş olduğunu ve ne yaparsak yapalım ruhumuzun kendi çelişkilerinden sonsuza kadar kurtulamayacağını beton çivisi gibi kafamıza çaktığı için,

12)Düşünce hızıyla da yazılabileceğini kanıtladığı için,

13)Joyce,Musil,Proust... ustalığında metinleri çeviri kirliliğine uğramadan okuyabilmemizi sağladığı,bilinç akışı tekniğini dilimizde kullanan ilk ve tek yazar olduğu,hatta-bence- "ilk türk romancısı" ünvanını sonuna kadar hakettiği için,

14)Selim Işık gibi edebiyat tarihinin en etkileyici anti kahramanını yarattığı için,

15)Ucuz toplumculuğa başvurmadan ve hiç bir mesaj kaygısı gütmeden en çarpıcı ve yapısal analizleri yaptığı;toplumu,bireyi,bireyin kendine yabancılaşmasını,yani konformizmin tehlikelerini Palahniuk'*ten 30
yıl evvel hepimize anlattığı için
*Palahniuk;Fight Clup,Kukla,Gösteri Peygamberi gibi kitaplarıyla tanınan Amerikalı anti konformist yazar

16)Olric'le birlikte şizofreninin edebi zenginliğini farkettirip,okuyan herkesin keşke benim de olric gibi hayali arkadaşlarım olsa diye düşünmesini sağladığı için,

17)Klasik okuma kalıplarını tamamen ortadan kaldırdığı,istediğimiz zaman istediğimiz yerinden açıp istediğimiz kadar okuyup ayraç kullanmadan kapatıp devam etmek istediğimizde yine rastgele bir sayfa açıp dilediğimizce okuyabilme şansı verdiği için,

18)Kitapları neyi anlatıyor sorusuna doğru dürüst cevap veremedikçe,yukarlardan bir yerden en müstehzi ifadesiyle güldüğünden emin olup,soruyu sorana bir şeyler geveledikten sonra,başımı hafifçe yukarı kaldırıp benim de ona doğru gülümsememi sağladığı için,

19)İnsanlardan ümidini hiç kesmediği,en çaresiz zamanlarında bile,herkes ona sırt çevirmişken, onlara "canım insanlar"diye seslenmekten hiç bir zaman vazgeçmediği için,

20)"Albayım"ın isim babası olduğu için...

Sonra Özlüyorsun İşte...

Eğer birini gerçekten özlüyorsanız bunu doğru ifade edebilecek cümleleri saatlerce arasanız bile yazacak hiçbir şey bulamazsınız. Çok, pek çok, en çok diye devam eden cümleler birer ölçü ifade ederler ve bunların daha çoğu da hep mümkündür. Ama gerçekten özlüyorsanız söyleyebileceğiniz hiçbir şey yoktur.. Öfke, kızgınlık, kavgalar. Birer birer kaybolurlar ve geriye sadece o kalır. Bu sevgiden beslenen ama zamanla onun bile ötesine geçen bir duygudur. Tarifi mümkün olmayan ancak etkilerine bakarak gücünü hissedebileceğiniz bir his. Yumruk gibi takılıp kalır boğazınıza, her yerde sizinle beraberdir. Bundan kurtulmak için çabalar durursunuz ama nafile. Zaman zaman unutturur kendisini, geçer gibi olur. Sevimli bir çocuk bakışı, arkadaşlarla içilen bir kaç bardak rakı, günlük hayatın sıradan koşuşturmaları bazen o hissin üstünü örter gibi olur. Unutmazsınız ama, alıştığınızı zannedersiniz. Ve yalancı bir rahatlamaya doğru kayar bünyeniz. Ama sonunda, özellikle yalnız olduğunuz bir an gerçek çırılçıplak dikiliverir karşınıza. Özlüyorsunuzdur işte, bütün o yalancı rahatlamalarınız illüzyondan başka bir şey değildir. Küçücük bir şeyle kol kola çıkar karşınıza ve ruhunuzu yeniden kanatıverir o his. Bazen bir eşya, bazen bir şarkı, ya da telefonunuzun titreşivermesi.. Zaman mekan tanımaz. Ve böyle zamanlarda insanın en zavallı halini yaşarsınız. Çaresizsinizdir, uzaklaşmak istersiniz neredeyseniz, gülümsemeye çalışırsınız ama yüzünüzdeki tebessüm yeni boyanmış beyaz bir duvarda öldürülen sivrisineğin kalıntısı gibi iğreti durur.. Vicdan azabı gibi dolaşırsınız insanların arasında. Kurtulmaya çalıştıkça komik durumlara düşersiniz. Karmakarışık beyniniz ve paramparça ruhunuzla oradan oraya sürüklersiniz kendinizi bir süre. Zamanla bu hareketliliğin yerini acınası bir kabullenme alır. Artık eminsinizdir, özlemek sizin kaderinizdir. Ve bununla mücadele etmekten vazgeçersiniz. Unutmaya çalışmışsınızdır, ama olmamıştır. Sakinleşirsiniz artık, bu belki de en acı evredir. Beklemeye başlarsınız, kimselere bir şey anlatmazsınız. Hayat etrafınızda akıp gitmeye devam eder ve kimselerin sizin acılarınızı uzun uzun dinlemekle geçirecek kadar uzun zamanı yoktur. Kelimenin tam anlamıyla yapayalnızsınızdır artık. Beklersiniz, bu bekleyişin sonu var mıdır yok mudur bunu hiç kimse bilemez. Umudunuzu hiçbir zaman yitirmediğinizden bu umut size gereken sabrı da verir. Belki de çaresizlikten kaynaklanan bir sabırdır bu bilemeyiz.. Ama siz artık sesinizi çıkarmadan bir köşede sadece güzel şeyler düşünerek özlemeye devam edersiniz.. Ve özlemenin bu hali hiçbir dilde, hiçbir kelimeyle anlatılamaz.. Eğer birini gerçekten özlüyorsanız bunu doğru ifade edebilecek cümleleri saatlerce arasanız bile yazacak hiçbir şey bulamazsınız..

33

Onlar her şeyi bilirler. Her durum için söyleyecek sözleri vardır mutlaka. Bir şeyi de bilmeseler olmaz. Senin yaşadıklarını daha önce yaşamış, hissettiklerini hissetmişlerdir. Yaşları kaç olursa olsun, karşına geçip bin yıllık tecrübeyle kocaman kocaman akıllar verirler. Onlardan hiçbir şey saklayamazsın, başka şeylerden bahsediyor bile olsan aklından geçenleri bilip ustalıkla lafı oraya getirirler. Zaten onlarla da başka bir şey konuşulmaz. Ortak argümanları 'unutmak'tır. Her fırsatta "unutursun" derler. "Zamanla unutursun." Yanılmaları imkansızdır. Zamanın sırrını çözdükleri için yuvarlak laf etmezler. Kesin ve kati söylemleri vardır. Sürekli aynı şeyi tekrarlamaları bile istikrarlarının göstergesidir. Durup durup "unutursun" derler. Unutamıyorum dersin, "olmaz" derler. Zamandan bahsederler. Zaman lafı onların ağzında büyülü bir sözcük gibi olur. Abra kadabraları zamandır onların. "Kötü bir kitabı beş haftada unutursun, beğenmediğin bir filmi iki ayda unutursun, yeni tanıştığın kızın ismini akşama kadar unutursun.." "Onu unutman için ise bir sene gerekir." Az ya da çok değil. Tam bir sene gerekir. Onuncu ayda unutmaya kalksan gelip mutlaka hatırlatırlar. Bir sene diyorlarsa bir senedir. Aksi halde düzenleri bozulur, buna izin veremezler. "Seni çok iyi anlıyoruz" derler sonra, çok anlayışlıdırlar. Çok pişmanım dersin, "Anlıyoruz" derler. Çok üzgünüm.. "Anlıyoruz.." Hepinizden nefret ediyorum.. "Çok iyi anlıyoruz seni.." Allah hepimizin belasını versin.. "Haklısın, anlıyoruz.." Hiç istiflerini bozmazlar, her şeye hak verirler. Tepeden tırnağa anlayışa bürünürler. Dayanamayıp ağız dolusu küfretsen bile şefkatli tavırlarla omuzundan tutup gözünün içine bakarak "Anlıyoruz" derler. Yapacak bir şey kalmayınca susmaya başlarsın, tabi onu da hemen anlarlar. "Suskunluğunu çok iyi anlıyoruz." O kadar güzel anlarlar ki bilirsin artık, onlardan bir şey saklanamaz. Anlama terapisi bitince unutma terapisine dönerler yeniden. Unutursunla devam ederler laflarına. Canım çok yanıyor.. "Unutursun.." Bu kez farklı ama.. "Unutursun.." İçlerinden gülerler -biz ne farklılar gördük.- Toplu bir unutma histerisi başlamıştır. "Şöyle unutursun, böyle unutursun, ne de güzel unutursun, en iyi sen unutursun." "Bak biz, hepimiz unuttuk, sen de unutursun" Ama ben sizin gibi değilim, sizden farklıyım.. "Daha önce gülüp, biz ne farklılar gördük demiştik duymadın mı?" İçinizden söylemişsiniz duymadım.. "Öyle şeyler insanın yüzüne söylenmez, ayıp." Canım insanlar.. Nasıl da duyarlıdırlar. Bu incelikleri öldürüyor beni asıl. Daha fazla utandırmadan, hemen unuturlar bu bahsi. Her şeyin doğrusunu onlar bilir. Unutursun.. Onlar anlarlar..

6 Mayıs 2016 Cuma

Belki yağmur yağar bugün, çıkıp dışarı dolaşalım
sen bir ucundan başla şehrin ben diğer ucundan
ortada buluşalım
Şemsiye alma yanına bütün tüylerin ıslansın
Saçaklardan da uzak dur onlar seni koruyamaz
buluşalım ortada ben seni kurutayım..

Bak başladı bile yağmur sen hala evde misin?
Farkında değil misin bütün insanlar delirmiş
Akıllarını kaybetmişler yağmurdan kaçıyorlar.
Eğer hemen çıkmazsan birbirimizi ıskalarız
Sonra ben kaybolurum anneme nasıl açıklarsın ?

Hadi artık oyalanma çabuk tut şu elini
Ben hep beklerim bilirsin ama yağmur beklemez.
Sonra iklim değişir belki bir daha yağmaz
Belki sonra ben çıkmam, belki çıkacak ben kalmaz
İşte yağmur işte fırsat hadi ortada buluşalım
Sen de mi manyaklaştın yağmurdan mı kaçacaksın ?
Özlemek dünyanın en alçak duygusu. Düşünmemek bir yere kadar mümkün olabiliyor, oyalıyor insan kendini bir takım saçma sapan uğraşlarla. İnsan birini düşünmek istemiyorsa tam olarak beceremese bile epey uzun bir süre erteleyebiliyor bunu. Ama özlüyorsa onu, her an özlüyor, her saniye. Tepeden tırnağa özlüyor, bütün hücreleriyle.
Bazı geceler, zaman duracak kadar yavaşlar. Böyle anlarda insan kendine anımsayıp kederleneceği bir anı seçer istemeden. Binlerce kötü anı içinden en çok canını yakanı bulup çıkartır bilinç ve öncesinin arafındaki çöplükten. Bazı geceler, zaman akmayı unutur. Canını ısırmak ister insan geçemeyen saatler boyunca. Belleği, yıllarca şımartıldıktan sonra terk edilen, artık sokak köpeği olmayı beceremeyen ama gidecek bir evi de olmayan zavallı bir kaniş acınasılığıyla oradan oraya atlayıp durur. Bazı geceler, zaman bir yerlerde takılıp kalır. Bazı şarkılar sadece böyle zamanda dinleyelim diye vardır. Bazı şiirler ancak böyle zamanlarda anlaşılabilir. Bazı hikayelere sadece ve sadece böyle zamanlarda katlanılabilir. Bazı geceler, zaman buzdan bir bıçak kadar sert, soğuk ve şeffaftır. Görünmez bir el onu ruhumuzun en hassas noktasına batırır..

5 Mayıs 2016 Perşembe

Bak yine ulaşamıyorum sana, nerdesin?
Bir tek sen lazımsın oysa ve bir tek sen burada değilsin
Evet herkes burada delirmemi seyrediyor
Herkes toplandı etrafıma ölümümü seyrediyor
Herkes beni öldürüyor işit gel n'olur, nerdesin?
Babamın oy verdiği parti beni yavaş yavaş öldürüyor
Annemin astığı surat beni yavaş yavaş öldürüyor
Arabalar beni öldürüyor şarkılar beni öldürüyor
Şiirler beni öldürüyor arkadaşlar beni öldürüyor
İnsanların sahteliği beni öldürüyor içtiğim rakı beni öldürüyor
Bunları yalnız sen anlarsın ama yoksun, nerdesin?
Anladık perisin sağın solun belli olmaz
Anladık meleklerin hikmetinden sual olunmaz
Anladık özgür bir kuşsun ancak istersen gelirsin
Ama sen de anla artık deliriyorum bak ölüyorum
Yavaş yavaş ölüyorum sanki kanım çekiliyor
Kitaplar beni öldürüyor eşya beni öldürüyor
Sevdiklerim beni öldürüyor okuduklarım beni öldürüyor
İşittiklerim ve inandıklarım hepsi beni öldürüyor
Ben bunca saçmalıkla yalnız nasıl başederim
Nerdeysen çık gel hadi yoksa Azraili beklerim..

05.05.

Bir zaman sonra hep unutacaksın bunları
Beni unutacaksın sokak ortasında bağırışmalarımızı unutacaksın
Gece yarısı insanlar bize bakarken birbirimize bağırdığımızı unutacaksın
Önce beni unutacaksın sonra neden birbirimize bağırdığımızı
Önce o bağırmıştı diyeceksin yok yok ben bağırdım hayır o hayır hayır ben
Bu arada ben ben'den o'ya dönüşmüş olacağım kalbinde ve dilinde
Şiddet yok olacak o zaman öfke yok olacak acı yok olacak
Kim kime bağırdı önce bir türlü karar veremeyeceksin
Bir önemi de kalmayacak nasılsa unutacaksın
Bağırmadık ki diyeceksin belki eski bir şaka gibi gelecek
Hiç bağırışmamışız gibi olacak
Hiç kavga etmemiş gibi olacağız
Hiç olmamış gibi olacağım ben
Bir yerlerden anımsayacaksın belki 
Bağırmak mı diyeceksin, ne münasebet!

Haruki Murakami: Postmodern edebiyatın çekik gözlü Dali’si

“Neyin en iyi olduğunu kim söyleyebilir? İşte sırf bu nedenle, mutlu olma şansı nerede karşınıza çıkarsa çıksın, başkalarını hiç umursamadan yakalayın onu. Zamanla anladım ki böyle bir şans hayatta iki, üç defadan çok çalmıyor kapımızı ve eğer onu elimizden kaçırırsak ömür boyu pişmanlığa mahkûm oluyoruz.”

II. Dünya Savaşı’nın yaralarını sarmaya çalışan Japonya’nın Kyoto şehrinde bir erkek çocuğu dünyaya gelir. Bir Budist rahibin oğlu olan baba ile Osakalı bir tüccarın kızı olan genç anne, 1949 yılında doğan oğullarına Haruki adını koyarlar. Haruki, Tokyo’daki Waseda Üniversitesi’nde drama okurken eşi Yoko ile tanışır. Batı müziğine ve edebiyatına yakın ilgi duyan genç adam, üniversite eğitimini tamamlayınca karısıyla birlikte yedi yıl boyunca Tokyo’da bir caz kulübü işletir. İşte tam o yıllarda, yirmi dokuz yaşında bir stadyumda tek başına beyzbol maçı izlerken içinde aniden bir roman yazma arzusu uyanır, maç bittiğinde evine gider ve hemen yazmaya başlar. “Kaze no uta okike” (1987’da “Hear the Wind Sing” adıyla İngilizce basıldı)  1979 yılında Japonya’da yayınlandıktan sonra artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacaktır.

“Güzel bir hikâye okurken, durmadan okumaya devam edersiniz, ben de iyi bir hikâyeyi yazmaya başladığımda, durmaksızın yazmaya devam ediyorum.”

Üçüncü romanı “Hitsuji o meguru boken – A Wild Sheep Chase – Yaban Koyununun İzinde” (1982) yayınlandığında henüz Japon okurların bile yeterince tanımadığı bir yazardır. Romanda, küçük bir reklam ajansı sahibi olan kendi halindeki genç adam çoktandır görmediği bir dostundan bir tebrik kartı alır. Bir süre sonra da gizemli bir haberci onu fantastik bir kurgunun derinliklerinde karmaşık ve uzun bir yolculuğa çıkartacak bir teklifle gelir. Genç reklamcının kendisine önerilen görevi yerine getirmek isterken koyun kılığına dönüşmüş bir insanla tanışması, Murakami’nin gelecekte ne tür romanlar yazacağının da bir habercisidir. Üç yıl sonra yazar, dördüncü romanı “Sekai no owarı ta hadaborrudo wanderando – Hard Boiled Wonderland and the End of the World – Haşlanmış Harikalar Diyarı ve Dünyanın Sonu” (1985) ile yeniden Japon okurların karşısına dikilir. Bu iki eseri okuyanlar, kimonolu kadınları, işlerine bağlı Japon erkekleri, onları evlerinde bekleyen eşleri ve baskın gelenekleriyle tanınan Japonya’nın dışında, beat müzik meraklısı, sıra dışı bir hayat sürme peşinde genç erkeklerle, Stanford ya da Berkeley kampuslarını andıran ortamlarda özgürce cinselliğini yaşayan genç kızlarla karşılaşır satırlarda. Sanki roman kahramanlarının adları dışında, bilinen Japonya’dan eser yoktur anlatılanların hiçbir yerinde. Fantastik kurgularla, Dali’nin çılgın eserlerini çağrıştıran absürd sahnelerle okurları şaşırtan bu iki eser, genç Japonların yangında ilk kurtarılacaklar listesinde yerini çoktan almıştır. Gelenekçi akımın sadık takipçileri ise Murakami’yi görmezden gelmeye, ciddiye almamaya yeminlidir.

“Yalnızca başkalarının okuduğu kitapları okursanız, ancak onlar kadar düşünebilirsiniz.”

Aynı zamanda bir Kurt Vonnegut Jr. hayranı olan Murakami, bu boğucu ortamdan yorulunca 1986 yılında Vonnegut gibi New York’a yerleşir. Princeton ve Tufts Üniversitelerinde ders de veren yazarın Japoncaya çevirdiği çok sayıda eserin yanı sıra, üç adet öykü kitabı, iki adet araştırması, tamamı İngilizceye ve farklı dillere, altısı Türkçeye çevrilmiş on iki romanı bulunmaktadır. Amerika’da kaleme aldığı ilk eseri yine üniversite kampuslarında geçen fantastik bir aşk hikâyesidir. Hamburg’a vardığında kulağında yankılanan bir Beatles şarkısı otuz yedi yaşındaki Taru’yu alıp özlem duyduğu o gençlik yıllarına, 1968’lerin Tokyo’suna geri götürür. 1987 yılında yayınlanan “Noruwei no mori – Norwegian Wood – İmkânsızın Şarkısı”, Salinger’in “Çavdar Tarlasındaki Çocuklar” adlı romanı gibi dramatik bir etki bırakır Japon gençleri üzerinde. Kısa sürede üç milyondan fazla satar kendi ülkesinde. Bu başarı onu ülkesindeki gelenekçilerin gözünde daha beter hedef haline getirirken, farklı ülkelerde tam tersi olur ve bir anda okurların ilgi odağına yerleşir. “Dance, dance, dance” (1988) ve “Kokkyo nominami, taiyo no niski – South of the Border, West of the Sun” (1992) adlı romanların ardından II. Dünya Savaşı’nı ve Japon ordusunun Çin’in Mançurya steplerindeki katliamlarını konu alan “Nejimaki dori kuronikuru – Wind Up Bird Chronicle – Zemberekkuşu’nun Güncesi” (1995), yazarın Japon meslektaşları tarafından tümüyle dışlanması için gerekli son darbeyi de indirmiştir. Aslında babası da o savaşın bir parçasıydı. Zihninde taşıdığı binlerce kutudan birini, en büyüklerinden birini, savaşın çekmecesini açmıştır artık. Romanın ilk sayfasında, kendi halinde, tek başına yaşayan 30 yaşlarında bir adam evinin mutfağında spagetti yaparken aniden bir telefon çalar… Murakami, meraklı bir okur gibi, bir sonraki sahneyi bilmeden o satırları nasıl yazdığını anlatır bir söyleşisinde. ‘Neler olacağını ben de bilmiyordum ama artık o savaş günlerini görmezden gelme şansımın kalmadığının da farkındaydım, bir ucundan başladım, bir planım olmadan’  diye devam eder, büyük bir alçak gönüllükle. Japonya’dayken o baskıcı ortamdan kaçmak için fantastik masallar üreten yazar, Amerika’da yaşarken geride bıraktığı ülkesine olan bağlılığını daha güçlü hissetmeye başlamıştır. 1995 Kobe depreminin ardından içinden bir ses artık vaktin geldiğini söyler. Murakami eşi Yoko ile birlikte, doğduğu topraklara geri döner, Tokyo’ya birkaç yüz kilometre mesafede küçük bir yerleşim biriminde, Osio’da ikinci evlerini kurarlar. Yine 1995 yılında, sapık bir fanatik grubun sabahın köründe işe giden sıradan insanları Tokyo metrosunda zehirli bir gazla katletmesi Murakami’yi derinden etkiler. O olayların ardından, sağ kalan 62 yaralıyla uzun süren teke tek görüşmeler yapar. On yıl önce sıradanlığını küçümsediği bu insanları farklı yönleriyle tanımaya başlamıştır artık. Birbirinin tıpkısı gibi görünen, muhtemelen haftanın altı günü büyük bir Japon firmasında hiç yakınmadan arı gibi çalışan bu insanların da birer özel dünyası olduğunu keşfeder. Murakami, onlara daha önce hiç olmadığı kadar saygı duymaya başladığını hisseder ve daha sonra Amerikalıların da 11 Eylül baskınıyla özdeşleştirecekleri bu anılar, “Andaguraundo – Underground” adıyla 1998 yılında Japonya’da yayınlanır.

“Yazarlar da peygamberler gibi bazen kendi ülkelerinde yabancı durumuna düşerler. Murakami işte öyle bir yazar.”

 Murakami, Japonya’ya geri döndükten bir süre sonra Osio’daki evi dışında Tokyo’nın mutena bir semtindeki küçük bir daireyi de çalışma mekânı olarak kullanmaya başlar. Tipik bir gününde sabahın çok erken saatlerinde kalkıp bilgisayarının başına geçer. Dört-beş saatlik bir mesaiyi on kilometrelik bir koşu takip eder. Aynı zamanda iyi bir maraton koşucusu olan Murakami bir keresinde Hokkaido adasındaki 100 kilometrelik Saroma Gölü ultra-maratonuna da katılmıştı. Amerika’daki son yıllarında Boston maratonunda dört saatin altına düşememekten yakınan yazara göre sağlıklı bir bünye iyi bir üretim için gereklidir. Bu nedenle de geceleri içkiyi epeyce kaçıran, bol bol tütün tüketen meslektaşlarıyla ortak noktaları olmadığını açıkça söylemekten kaçınmaz. Akşamüstü saatleri ise hobi olarak nitelendirdiği çevirmenlik işine adanmıştır.  “Suputniku no koibito – Sputnik Sweetheart” (1999) adlı romanından sonra yeni bir projeye girişir. Altı ay boyunca her gün beş saat yazdım dediği yeni romanı “Umibe no Kafuka – Kafka on the Shore – Sahilde Kafka” (2002) ününü iyice pekiştirecektir. Amerikalı ünlü yazar ve eleştirmen John Updike’ın “sayfalarını çevirmeden duramayacaksınız” dediği eser yine gerilimle cinselliğin, mizah ve karmaşık kurguların birlikte dans ettiği bir Murakami serüveni olarak nitelenebilir.

“Arzu ettiğiniz şey her neyse, sizin sandığınız gibi gerçekleşmeyecektir.” 

Bireysel özgürlüğüne eskiden olduğu gibi birinci önceliği verse de, artık kendi ülkesinin insanlarına karşı daha toleranslı, sıradan insanların sıradan önceliklerine daha saygılı bir Murakami yaşar Tokyo’da. Yine de varlığını kabullenmek istemediği tipler, eserlerinde ortaya çıkmaya devam eder. Bunlardan biri de “Zemberek Kuşu’nun Güncesi” ndeki ana karakter Toru’nun kayınbiraderi, havalı görüntüsünün altında hiçbir insani değer taşımayan Noboru’dur. Pek çok insanın sempatisini kazanmış bu medyatik adam romanda akademisyen kişiliği ile ortaya çıkıp zaman içinde bir politikacıya dönüşür. Murakami bir söyleşisinde, ‘sürekli TV ekranlarına çıkıp her konuda oturaklı laflar etmeye bayılan, gerçek yaşama, doğrulara, insanlığa en ufak bir saygı duymayan sığ insanlar’ olarak tanımladığı bu tür karakterlere, hiç istemese de, hayatın bir gerçeği olarak kurgularında yer vermek zorunda kaldığını anlatmıştır.

“Neyi hayal ederlerse etsinler, ne kadar zorlanırlarsa zorlansınlar, insanlar olduklarından farklı bir kimseye dönüşemez. Hepsi bu.”

Murakami’nin 2007 yılında yayınlanan “Afuta Doku – After Dark” adlı eserini bir başka başyapıt takip etti. Adını George Orwell’in ünlü romanı 1984’den alan “Ichi kyu hachi you – 1Q84” çıktığı ilk ay içinde bir milyondan fazla sattı. Yıllar geçtikçe, ülkesinde daha geniş kesimler tarafından kabul gören, tüm dünyada ödüller kazanan, el üstünde tutulan ünlü bir yazar konumuna yerleşir Murakami. Romanlarında eskiden olduğu gibi hâlâ fantezilere yer verse de, bir boşlukta gezinen, mutsuz, münzevi ruhlu karakterler yerine, artık bir amaç uğruna mücadele eden kişilikler yaratmayı tercih etmektedir. Hiç durmadan yazma, daha çok yazma tutkusu romanlarında bazen hayli uzun ve yorucu tasvirlere yol açsa da, bir tercih yapmam gerektiğinde daima öncelik vereceğim bir sanatçıdır Haruki Murakami. Hep merak etmişimdir, Murakami toplumdan soyutlanmış aykırı bir yazar portresi çizerken, topluma karşı sorumluluk hisseden bir yazar olmaya, yeni roman karakterleri ile okurlarına farklı rol modelleri sunmaya hangi yıllarda karar verdi acaba?
Ve neden?

Son anda isimleri değişen 10 klasik roman


Edebi bir eser ortaya çıkartmak kadar, ona bir isim bulmak da güçtür.
1. Muhteşem Gatsby F. Scott Fitzgerald, ‘Great Gatsby’ romanına bu ismi vermeden önce, kısa bir ismin iyi olacağını düşünüyordu… Sonuçta romanı için bulduğu isim hiç de fena değil… Akılda kalıcı ve etkileyici.
2. 1984 George Orwell’ın yayımcısı, bugün ’1984′ diye bilinen ünlü fantastik romana ‘The Last Man in Europe’ isminin verilmesine karşı çıktı… Bu ismin hiç ticari olmayacağını söyledi ve ’1984′ ismini önerdi… Hiç de fena yapmamış.
3. Atlas Silkindi Ayn Rand’ın ünlü romanı için düşündüğü ilk isim ‘The Strike’ idi… 1956 yılında, kitap yayımlanmadan bir yıl önce, yazar, kitabın isminin içeriği hakkında gereğinden fazla detay verdiğini düşünerek, eşinin de tavsiyesi üzerine, ‘Atlas Shrugged’ adını tercih etti.
4. Drakula  Bram Stoker’ın klasikleşmiş vampir romanı ‘Dracula’ için yazarın düşündüğü ilk isim ‘The Dead Un-Dead’ idi.
5. Güneş de Doğar  Ernest Hemingway’in 1926 yılında yayımladığı romanı için ilk olarak düşündüğü isim ‘Fiesta’ idi, ama Hemingway’in yayımcısı Eski Ahit’ten geçen ‘The Sun Also Rises’ adını tavsiye etti…
6. Madde 22 İçinden çıkılmaz bir durumu anlatmak için kullanılan ‘Catch 22′ romanı için yazarı Author Joseph Heller ‘Catch-11′ adını düşündü ama o sıralarda ‘Ocean’s Eleven’ filmi yeni yeni sinemalarda olduğundan, kafa karıştırabileceğini düşündü… Sonunda 11′in iki katı olan 22 rakamında karar kıldı…
7. Bülbülü Öldürmek ‘To Kill a Mockingbird’ romanının ilk adı ‘Atticus’ idi… Fakat, kitabın yazarı Harper Lee, kitabın ismini sadece bir karaktere bağlamanın son derece sınırlandırıcı olduğunu düşünerek kitabın ismini değiştirdi.
8. Gurur ve Önyargı Ünlü yazar Jane Austen, kitaba bu ismi koymadan önce düşündüğü son isim ‘First Impressions’ (İlk İntiba) idi.
9. Gizli Bahçe Frances Hodgson Burnett’ın bugün ‘The Secret Garden’ olarak bilinen romanı için düşündüğü ilk isim ‘Mistress Mary’ idi.
10. Ulysses Ve geldik dünyanın en zor okunan romanlarından biri olarak kabul edilen ‘Ulysses’e… İrlandalı yazar James Joyce’un bu romanı için düşündüğü isim ‘Ulysses in Dublin’ idi… Daha önce yazdığı ‘Dubliners’ romanında adı geçen baş karakterleri bu romanında da kullandığı için bu adı seçmeyi uygun görmüştü.

4 Mayıs 2016 Çarşamba

Özlüyorum...

Şimdi uzaklık ve özlemek ile ilgili bir şeyler söyleyeceğim. Siz diyeceksiniz ki başladı yine kafa ütülemeye. Ben de yok diyeceğim bu kez anlatacaklarım farklı. E hadi bakalım anlat diyeceksiniz o zaman. Anlatıyorum.. Özlüyorum lan! Çok özlüyorum. Başka türlü bir özlemek bu ama. Hani böyle herkesin herkesi özlediği gibi değil de, sadece ben böyle özlermişim gibi. Bu özlemeyi tasvir etmeye çalışabilirim elbet. Bir sürü süslü söz mümkün. İçinde martılar olan, trenler olan, şarkılar, şiirler, aşk sözleri olan. Bir kitabı koklayıp, bir tişörtü düşünüp, mavi bir melek çizip nasıl özlediğimi anlatabilirim. Ama bu kez başka türlü özlüyorum. O kadar başka ki neyle anlatmaya çalışsam anlatamadıklarım eksik kalacak biliyorum. O yüzden yalınlığa sığınıyorum. Bazen tek bir kelime, basitlikten kaynaklı zerafetle, bütün benzetmelerden daha kuvvetli olabilir. Özlüyorum. Çok fena özlüyorum. Hem çok güçlü hem de çok zayıfmışım gibi, coşkulu bir umutla kahreden bir umutsuzluk arasında gidip geliyorum bazen. Hisler durmaksızın çatışıyor birbirleriyle. Birbirlerine ekleniyorlar bazen, bazen birbirlerinden çıkıyor bazen de birbirlerine bölünüyorlar. Sadece şundan eminim. Tüm işlemlerin sonunda tek bir sonuç kalıyor elimde. Özlüyorum.. Bazen bir yabancı olan, bazen canımın içi; kocaman kıvırcık bir gülümseme bazen, bazen de dünyanın en güzel ihtimali..

27

Sesinde bir kırıklık olur bazen. O kırıklık yüzlerce kilometre uzaktan bana kadar gelir. Öyle zamanlarda ne yapacağımı bilemem. Eğer bir şeyler söylersem belki daha kötü olur diye korkarım. Sonra sen o suskunluğu yanlış anlarsın. Daha fazla uzatmadan kapatırız. Sen uyumaya gidersin. Ama benim aklım sende kalır. Kapatır kapatmaz özlemeye başlarım. Kapatır kapatmaz aramak isterim seni. Yapamam. Duvarlar üzerime gelir gibi olur. Evden dışarı atarım kendimi. Nereye gideceğimi bilemem. Bayiden iki tane kırmızı tuborg alıp parka sığınırım. Ne çok park var buralarda sahi. Sanılanın aksine, bir yerlerdeki park sayısıyla o yerlerin mutsuz insanlarının sayısı arasında sosyolojik izaha muhtaç bir ilişki var bence. Park deyince neşeli, cıvıl cıvıl yerler geliyor insanların aklına. Öyle değil halbuki. Gündüzleri çocukların, gizli gizli sigara içen öğrencilerin ve yaşlılarındır park. Geceleri ise üzgünlerin.. Bazı geceler o kadar ıslak olur ki etraf, bu ıslaklık sadece yağmurla açıklanamaz. Geceleri çam ağaçları da ağlıyor galiba. Islak çimler, ıslak çöpler, ıslak çam iğneleri, ıslak banklar, ıslak.. Her şey ıslaktır. Umursamadan banklardan birinin kenarına ilişirim. Açarım kırmızı tuborg'u. İyi gelir ilk yudum. Her şey yoluna girecekmiş gibi hissederim birden. İşte en çok o zaman aramak isterim seni. Ama geç olmuştur. Uyandırmaktan korkar arayamam.. Gülümseyerek seni düşünürüm sonra.. Biraları bitirip eve dönerken üzüntü ve mutluluğun aslında ne kadar da iç içe olduğunu bir kez daha hatırlarım şaşarak. Sonra uzanır, hayalimdeki gölgene sarılır tüm bunları sana fısıltıyla anlatırım. O an duymazsın belki sesimi. Ama gece melekleri daha sonra iletmek için sana bunları, söylediğim her şeyi kaydederler.